‘ವಿಚ್ಛೇದನ ಆಗದೆ 2ನೇ ಮದುವೆಯಾದರೆ ಆ ಸಂಬಂಧಕ್ಕೆ ಬೆಲೆ ಇಲ್ಲ’: ದಾಂಪತ್ಯದ ಕಾನೂನು ಸ್ಪಷ್ಟನೆ ನೀಡಿದ ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯ!
ಬೆಂಗಳೂರು: ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಕೌಟುಂಬಿಕ ಕಲಹಗಳು ಮತ್ತು ವಿವಾಹ ವಿಚ್ಛೇದನ ಪ್ರಕರಣಗಳ ನಡುವೆ ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು (ಹೈಕೋರ್ಟ್) ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಆದೇಶವೊಂದನ್ನು ಹೊರಡಿಸಿದೆ. “ಮೊದಲ ಪತ್ನಿ ಜೀವಂತವಿರುವಾಗ ಮತ್ತು ಆಕೆಯಿಂದ ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ವಿಚ್ಛೇದನ ಪಡೆಯದೆ, ಎರಡನೇ ಮದುವೆಯಾದರೆ ಆ ಸಂಬಂಧ ಕಾನೂನಿನ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ‘ಅಸಿಂಧು’ (Void)” ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.
ಹಿಂದೂ ವಿವಾಹ ಕಾಯ್ದೆಯ (Hindu Marriage Act) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಮೊದಲ ಮದುವೆಯು ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವಾಗ ಮತ್ತೊಂದು ಮದುವೆಯಾಗಲು ಯಾವುದೇ ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲ. ಕೇವಲ ಮೌಖಿಕವಾಗಿ ದೂರಾಗಿದ್ದರೂ ಅಥವಾ ಪಂಚಾಯಿತಿ ಮೂಲಕ ರಾಜಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಅದನ್ನು ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ವಿಚ್ಛೇದನ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಕೋರ್ಟ್ ತನ್ನ ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದೆ.
ಈ ತೀರ್ಪಿನ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು ಹೀಗಿವೆ:
- ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ವಿಚ್ಛೇದನ ಕಡ್ಡಾಯ: ಪತಿ-ಪತ್ನಿ ಎಷ್ಟೇ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಕೌಟುಂಬಿಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಿಂದ (Family Court) ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ವಿಚ್ಛೇದನ ಪಡೆದರೆ ಮಾತ್ರ ಮೊದಲ ಮದುವೆ ಅಂತ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಪತಿಯು ಮತ್ತೊಂದು ವಿವಾಹವಾದರೆ ಆ ಎರಡನೇ ಪತ್ನಿಗೆ ಕಾನೂನಿನ ಅಡಿ ‘ಪತ್ನಿ’ ಎಂಬ ಅಧಿಕೃತ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ.
- ಆಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಪಿಂಚಣಿ ಹಕ್ಕು ಯಾರಿಗೆ?: ಈ ತೀರ್ಪಿನ ಅನ್ವಯ, ಪತಿಯ ಪಿಂಚಣಿ (Pension), ಅನುಕಂಪದ ಆಧಾರದ ನೌಕರಿ ಅಥವಾ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಪತ್ನಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಪೂರ್ಣ ಅಧಿಕಾರವಿರುತ್ತದೆ. ಎರಡನೇ ವಿವಾಹವು ಅಸಿಂಧುವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಆಕೆಗೆ ಪತ್ನಿಯ ಹಕ್ಕುಗಳು ಲಭಿಸುವುದಿಲ್ಲ. (ಆದರೆ ಎರಡನೇ ಮದುವೆಯಿಂದ ಜನಿಸಿದ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಹಕ್ಕು ಇರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಾನೂನು ಬೇರೆಡೆ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ).
- ಮೊದಲ ಪತ್ನಿಯ ಹಕ್ಕುಗಳ ರಕ್ಷಣೆ: ಈ ಆದೇಶವು ಬಹಳಷ್ಟು ಶೋಷಿತ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಆಶಾಕಿರಣವಾಗಿದೆ. ಪತಿಯು ದಿಢೀರನೆ ಮತ್ತೊಂದು ಮದುವೆಯಾಗಿ, ಮೊದಲ ಪತ್ನಿಯನ್ನು ಬೀದಿಗೆ ತಳ್ಳುವ ಪ್ರಕರಣಗಳಿಗೆ ಇದು ಭಾರಿ ಬ್ರೇಕ್ ಹಾಕಲಿದೆ.
- ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಮೊಕದ್ದಮೆಗೆ ಅವಕಾಶ: ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ವಿಚ್ಛೇದನ ಇಲ್ಲದೆ ಎರಡನೇ ಮದುವೆಯಾಗುವುದು ಭಾರತೀಯ ದಂಡ ಸಂಹಿತೆಯ (IPC / BNS) ಪ್ರಕಾರ ಶಿಕ್ಷಾರ್ಹ ಅಪರಾಧವಾಗಿದೆ. ಮೊದಲ ಪತ್ನಿಯು ದೂರು ನೀಡಿದರೆ ಪತಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಕಠಿಣ ಕಾನೂನು ಕ್ರಮ ಜರುಗಿಸಲು ಅವಕಾಶವಿದೆ.
ಒಟ್ಟಾರೆ: ಹೈಕೋರ್ಟ್ನ ಈ ತೀರ್ಪು ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಕನ್ನಡಿ ಹಿಡಿದಂತಿದ್ದು, ಕೌಟುಂಬಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳಲ್ಲಿ ಕಾನೂನಿನ ಅರಿವು ಎಷ್ಟು ಮುಖ್ಯ ಎಂಬುದನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸಿದೆ. ಪಂಚಾಯಿತಿ ಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಕಾಗದದ ಮೇಲೆ ಬರೆದುಕೊಂಡು ದೂರಾಗುವುದು ಕಾನೂನಿನ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಸ್ಪಷ್ಟ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಇದು ರವಾನಿಸಿದೆ.